by Katanija (Catania) je drugi po veličini grad na Siciliji i nalazi se na istočnoj obali ostrva koju zapljuskuje Jonsko more. Ovaj grad, čiju sudbinu je kroz vekove oblikovala moćna Etna, najveći aktivni vulkan u Evropi, izuzetno je atraktivna turistička destinacija i odlična polazna tačka za obilazak nekih od najpoznatijih i najatraktivnijih turističkih odredišta Sicilije kao što su Etna, Taormina, Siracuza itd.
Od Palerma je udaljena 210 km, od Messine 95 km, a od mesta Ali Terme, u kome smo mi bili smešteni, 70 km. Mi smo za posetu Kataniji izabrali subotu popodne kada je gužva značajno manja, no i tada je bilo malog čekanja na naplatnim rampama na prilazu gradu. Radi se o važnom saobraćajnom čvorištu gde je gužva neizbežna, a njena veličina zavisi najviše od doba dana.
U blizini grada je najveći međunarodni aerodrom na Siciliji – Aeroporto Internazionale Vincenzo Bellini di Catania Fontanarossa, kao i raskrsnica puteva koji vode ka Palerma, Messini i Siracuzi.
Istorija Katanije
Kataniju su u osnovali grčki kolonisti iz Halkide oko 729. godine pre nove ere, a tokom vekova njome su upravljali Rimljani, Vizantinci, Arapi, Normani. Grad je skoro potpuno uništen u katastrofalnom zemljotresu 1693. godine. Nakon toga je ponovo izgrađen u sicilijanskom baroknom stilu, zbog čega je istorijski centar danas deo UNESCO baštine.
Tokom prethodna dva veka grad je postao univerzitetski centar i važna međunarodna luka. Rekoh na početku da je Katanija drugi grad po veličini na ostrvu – grad ima približno 300.000 stanovnika, dok šire područje nastanjuje njih oko čak 700.000.
Turističke atrakcije i vrućina
Kada govorimo o turističkim atrakcijama u i oko grada, svakako da je poseta vulkanu Etna, koji je od centra Katanije udaljen samo 30 km, iskustvo koje se ne sme propustiti. Kako smo se mi proveli na Etni, biće tema posebnog bloga.
Iako smo u posetu starom gradskom jezgru Katanije stigli u drugoj polovini subotnjeg popodneva, vrućina je i dalje bila nesnosna. Vrućina, taj veliki neprijatelj turističkih obilazaka gradova u ovom novom, klimatski poremećenom dobu, nešto je o čemu se mora razmišljati prilikom planiranja ovakvih putovanja. Tog dana je nastupilo kalendarsko leto, a vrelo sicilijansko sunce nas je “svečano” podsetilo na tu činjenicu. Ne mogu ni da zamislim kako bi prošli tokom jula ili avgusta.
Auto smo ostavili u jednoj maloj privatnoj garaži na trgu Piazza Pietro Lupo, koji je udaljen oko 700 metara i desetak minuta šetnje od glavnog gradskog trga.
Piazza Duomo – Epicentar Katanije
Piazza Duomo je pravi epicentar Katanije – na njemu i u njegovoj blizini se nalaze praktično sve gradske zanimljivosti.
Kao i u svakom sicilijanskom gradu, najimpozantnije zdanje na trgu zauzima katedrala, prava barokna lepotica iz 17. veka. Prvobitna crkva ovde je izgrađena još u 11. veku, ali je usled zemljotresa i vulkanskih erupcija tokom vekova više puta morala biti obnavljana.
Katedrala je posvećena Svetoj Agati, zaštitnici grada, a velika proslava koja se u njeno ime održava svakog februara, jedna je od najvećih religijskih manifestacija u Italiji.
Na centralnoj tački trga nalazi se Fontana dell’Elefante (Fontana slona), najpoznatiji simbol Katanije. Izgrađena je 1736. godine od lavinog kamena, a slon simboliše snagu, mudrost, upornost i izdržljivost građana Katanije koji su vekovima bili izloženi razornim prirodnim katastrofama. Slon, kojeg lokalci zovu “u Liotru”, na leđima nosi originalni egipatski obelisk.
Figure slona se mogu videti na svakom koraku – mi smo se uslikali pored jednog šarenog primerka u Via Etnea, glavnoj i najpoznatijoj ulici u gradu. Via Etnea je dugačka oko 3 km i šetališna je, proteže se od Piazza Duomo ka severu, prema Etni, koja se, kada je vedro, jasno vidi u svojoj impozantnoj veličini.
Via Etnea i Via Garibaldi
Duž ulice nižu se prelepa barokna zdanja, palate, crkve i fontane, uz mnoštvo restorana, kafića, poslastičarnica i prodavnica.
Bilo koji pravac kretanja sa Piazza Duomo vrlo brzo vodi do nečeg lepog i zanimljivog.
U pravcu zapada započinje Via Garibaldi, uža ulica načičkana maštovito uređenim lokalima i ukrašena šarenim kišobranima koji u potpunosti pokrivaju obližnji trg – Piazza Santa Maria dell’Indirizzo.
U blizini su i Piazza Pardo i Piazza Alonzo di Benedetto (riblja pijaca La Pescheria), gde se u ranim jutarnjim satima lokalci snabdevaju domaćim voćem, povrćem i ribom, a u večernjim satima se pretvara u oazu gradske zabave. Pizza, pasta, pivo, vino, glasna muzika, DJ-evi… U vreme naše posete, zabava još nije počela, a od ribe je uglavnom ostao samo smrad od kog smo “pobegli” u obližnju zelenu oazu – parkić Pacini.
Još jedna ulica koja vodi od Piazza Duomo u pravcu zapada, paralelna sa Via Garibaldi, je Via Vittorio Emanuele, u kojoj se nalaze impresivni ostaci Grčko-rimskog pozorišta (Teatro Greco-Romano di Catania).
Grčko-rimski teatar
Ovo je jedan od najznačajnijih arheoloških lokaliteta na Siciliji, podignut u grčkom periodu oko 3. veka pre nove ere. U vreme Rimljana kapacitet teatra je povećan i tada je počeo da se koristi za različite javne događaje i predstave.
Nakon ulaska u kompleks, prvo se prolazi kroz zatvoren deo ispod tribina, u kome smo videli delove kamenih zidova i prolaza koji ilustruju kako je gledalište bilo povezano sa ulazima i hodnicima. Takođe, izložene su kamene skulpture, reljefi, fragmenti ukrasnih ploča i stari mozaici.
Ovde se može videti kako su Rimljani organizovali sistem odvodnjavanja, čime su očuvali kamenu strukturu teatra. Ovaj unutrašnji put vodi do odeona, manjeg i intimnijeg prostora u kome su se organizovali “finiji” umetnički događaji.
Na fotografijama se vidi da je naša ekipa bila jedina posetilac, što je iznenađujuće s obzirom na veliki kulturno-istorijski značaj teatra. Lepo je što se prostor i danas koristi za festival, koncerte, predstave i performanse. Ovo pozorište nije samo istorijski spomenik, već i važan deo kulturnog identiteta Katanije, a njegova lokacija u srcu grada omogućava posetiocima jedinstven spoj antičke prošlosti i savremenog života.
Castello Ursino
Na kraju naše posete bio je planiran obilazak dvorca Ursino, koji se nalazi na Piazza Federico di Svevia, nekih 400 metara južno od amfiteatra.
Castello Ursino građen je između 1239. i 1250. godine po nalogu Friedricha II Hohenštaufena, cara Svetog Rimskog Carstva, kao vojni i administrativni zamak. Štitio je grad i njegovu luku, a služio je i kao sedište lokalne vlasti. Originalno je bio uz obalu mora, ali erupcije Etne i pomeranja tla su promenili pejzaž – danas se nalazi u centru grada.
U njemu je smešten Muzej grada Katanije (Museo Civico Castello Ursino), sa zbirkama umetničkih predmeta od srednjeg veka do 20. veka. Nažalost, dvorac se trenutno rekonstruiše, pa smo ga mogli posmatrati samo spolja.
Dodatne atrakcije u centru
Ono što nismo videli, a obavezno treba posetiti u samom centru grada, su:
- Teatro Massimo – fantastično zdanje opere na Piazza Vincenzo Bellini
- Benediktanski samostan San Nicolò – barokni kompleks sa raskošnim dvorištima, kapelama i hodnicima
Zaključak
Katanija je grad u kojem se istorija, kultura i priroda stapaju na svakom koraku – od antičkih pozorišta i baroknih trgova do impozantne Etne u pozadini. Poseta ovom gradu pruža jedinstvenu priliku da se doživi autentična sicilijanska atmosfera, spoj prošlosti i sadašnjosti.
